خار پاشنه در کودکان مشکلی است که میتواند باعث درد هنگام راه رفتن و بازی کردن شود. این مشکل معمولاً به دلیل فشار زیاد روی پاشنه یا کفش نامناسب ایجاد میشود و اگر به موقع رسیدگی نشود، محدودیتهای طولانیمدت برای کودک به ایجاد میکند. در این مقاله به بررسی علل، علائم و روشهای درمانی خار پاشنه در کودکان پرداختهایم.
خار پاشنه در کودکان
خار پاشنه در کودکان، به تجمع رسوبات کلسیمی گفته میشود که به صورت یک زائده استخوانی در زیر پاشنه به وجود می آید. وقتی فشار ناشی از راه رفتن یا فعالیتهای روزانه باعث تحریک بافت نرم اطراف این زائده شود، کودک احساس ناراحتی و درد خواهد کرد.
این عارضه بدون بررسی پزشکی قابل تشخیص نیست، بنابراین در صورت مشاهده درد یا مشکل در راه رفتن کودک، مراجعه به بهترین متخصص ارتوپد کودکان ضروری است. تشخیص به موقع و درمان صحیح میتواند از پیشرفت مشکل جلوگیری کند.
علائم خار پاشنه در کودکان چیست؟
| درد یا ناراحتی در پاشنه، مخصوصاً وقتی کودک بعد از خواب یا استراحت بلند میشود. |
| درد در طول فعالیتهایی مثل راه رفتن، دویدن یا بازی روی سطوح سخت. |
| احساس سفتی یا گرفتگی در پاشنه که حرکت را کمی دشوار میکند. |
| حساسیت و التهاب موضعی که با لمس یا فشار بیشتر میشود. |
| تورم خفیف زیر یا پشت پاشنه در برخی موارد. |
| کم شدن تمایل کودک به راه رفتن یا بازی کردن به دلیل درد و ناراحتی. |
| تغییر نحوه راه رفتن یا لنگیدن برای کاهش فشار روی پاشنه. |
علت خار پاشنه در کودکان
1. فعالیتهای پرجنبوجوش مانند دویدن، پریدن یا راه رفتن طولانی روی سطوح سخت میتواند به پاشنه فشار وارد کند و رباطهای کف پا را تحریک کند.
2. استفاده از کفشهایی که حمایت کافی از پاشنه و قوس کف پا ندارند، باعث افزایش فشار روی استخوان پاشنه و ریسک خار پاشنه میشود.
3. اضافه وزن یا چاقی در کودکان فشار بیشتری به پاشنه وارد کرده و زمینه التهاب و ایجاد خار استخوانی را فراهم میکند.
4. وقتی عضلات و رباطهای کف پا ضعیف باشند، حمایت کافی از قوس پا وجود ندارد و فشار غیرطبیعی به بافتها وارد میشود که میتواند منجر به خار پاشنه شود.
5. ناهنجاریهایی مثل کف پای صاف یا گودی و قوس زیاد کف پا باعث توزیع ناصحیح فشار روی پاشنه شده و خطر التهاب و خار پاشنه را افزایش میدهند.
خار پاشنه در کودکان چگونه تشخیص داده میشود؟
خار پاشنه در کودکان معمولاً با بررسی علائم و معاینه دقیق پا تشخیص داده میشود. پزشک با لمس و فشار ملایم پاشنه و کف پا نقاط حساس و هرگونه برجستگی را بررسی میکند. در صورت نیاز، تصویربرداری مثل اشعه ایکس یا سونوگرافی برای تأیید تشخیص انجام میشود.
درمان خار پاشنه در کودکان چگونه است؟
🔻 کم کردن فعالیتهای پرتحرک مانند دویدن و پریدن باعث کاهش فشار روی پاشنه و فرصت ترمیم بافتها میشود.
🔻 استفاده از کفشهایی با قوس مناسب و کفی نرم، فشار روی پاشنه را کاهش میدهد و راحتی پا را افزایش میدهد.
🔻 تمرینات کششی عضلات ساق پا و غلتاندن توپ یا بطری یخ زیر پا باعث انعطافپذیری و کاهش فشار روی رباط کف پا میشود.
🔻 قرار دادن یخ یا پک سرد روی پاشنه و ماساژ کف پا التهاب و درد را کاهش میدهد و به کودک احساس راحتی میدهد.
🔻 در صورت درد شدید، متخصص ممکن است داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی تجویز کند؛ استفاده از این داروها باید تحت نظر ایشان باشد.
🔻 تمرینات تخصصی و ماساژ درمانی در فیزیوتراپی به بهبود بافتها و پیشگیری از بازگشت درد کمک میکند.
🔻 تنها در شرایطی که روشهای غیرجراحی موثر نباشند و درد زندگی روزمره کودک را محدود کند، جراحی برای برداشتن خار پاشنه انجام میشود.
جمع بندی
کودکان در سالهای حساس رشد خود فعالیت زیادی دارند و پاهایشان بخش مهمی از توان حرکتی آنها هستند. مراقبت از سلامت پا، انتخاب کفش مناسب و توجه به علائم اولیه مانند درد پاشنه میتواند از مشکلاتی مثل خار پاشنه پیشگیری کند. خوشبختانه با تشخیص به موقع و اقدامات ساده، این مشکل معمولاً قابل درمان است و با رعایت توصیههای پزشک، کودک میتواند بدون درد به فعالیتهای روزمره بازگردد و رشد طبیعی خود را ادامه دهد.